KPI bộ phận R&D là bộ chỉ tiêu dùng để đo kết quả của từng vị trí nghiên cứu và phát triển sản phẩm, từ trưởng phòng R&D đến kỹ sư hoặc nhân viên R&D, nhân viên thử nghiệm và kỹ sư NPI phụ trách chuyển giao sản phẩm mới sang sản xuất. Trang này cho bạn chọn một vị trí, xem danh sách KPI của vị trí đó, rồi gom các KPI cần dùng vào một bảng và tải về dạng file Excel có template sẵn (hoặc CSV) để điền tiếp.
Công cụ tra cứu KPI bộ phận R&D theo vị trí
- Chọn một vị trí ở menu bên trái.
- Xem các KPI của vị trí đó ở bảng bên phải, bấm + Thêm ở dòng KPI cần dùng. Số KPI đã chọn hiện ngay ở thẻ Bảng tải về.
- Đổi sang vị trí khác để thêm tiếp. Bảng tải về giữ nguyên các KPI đã thêm. Bấm vào thẻ Bảng tải về để xem lại, xóa từng dòng rồi bấm Tải Excel hoặc Tải CSV.
Các cột Chỉ tiêu, Đơn vị, Trọng số, Kỳ đánh giá và Kết quả được để trống có chủ ý. Chúng phụ thuộc vào danh mục dự án, chu kỳ phát triển sản phẩm và chiến lược sản phẩm của từng công ty, nên người làm bảng KPI sẽ tự điền sau khi tải về.
THÀNH VIÊN THƯ VIỆN KPI
Cần KPI của bộ phận khác?
Đăng ký thành viên để truy cập thư viện KPI các bộ phận khác. Đã mở: Phòng Kinh doanh, Phòng Hành chính Nhân sự & Tổng vụ và các bộ phận khối sản xuất (Sản xuất, HSE, Kỹ thuật sản xuất, Kiểm soát chất lượng, R&D, Kho vận, Kế hoạch sản xuất). Đang cập nhật: các bộ phận còn lại.
File Excel tải về có gì?
File Excel là một bảng KPI đã định dạng sẵn, bạn chỉ cần điền số liệu:
- Tiêu đề bộ phận, ô ghi tên người được đánh giá và kỳ đánh giá.
- Ô Tổng trọng số tự cộng và đổi màu xanh khi đủ 100%.
- Các ô nền vàng để điền Chỉ tiêu, Đơn vị, Trọng số, Kỳ đánh giá, Kết quả. Trọng số chỉ nhận 0% đến 100%, Kỳ đánh giá chọn từ danh sách.
- Dòng tiêu đề được ghim, có bộ lọc theo vị trí, và đã chỉnh khổ giấy ngang để in.
- Một sheet hướng dẫn ngắn cách điền.
KPI bộ phận R&D gồm những nhóm nào?
Thư viện KPI trong công cụ được tổng hợp theo vị trí, gồm 4 vị trí và 28 KPI. Trưởng phòng R&D có 16 KPI vì chịu trách nhiệm cả kết quả kinh doanh của sản phẩm mới, còn các vị trí kỹ sư và thử nghiệm có 4 KPI mỗi vị trí, đo tiến độ và chất lượng phần việc của mình.
| Vị trí | Số KPI trong thư viện | Trọng tâm thường gặp |
|---|---|---|
| Trưởng phòng R&D | 16 | Model mới ra thị trường đúng tiến độ, doanh thu sản phẩm mới, số sản phẩm mới đạt doanh thu tối thiểu, sản phẩm lỗi và khiếu nại do thiết kế, phản ánh của sản xuất về thiết kế, giá so với đối thủ, hài lòng của khách hàng về thiết kế, quản lý phòng thí nghiệm và nhân sự kế thừa |
| Kỹ sư/nhân viên R&D | 4 | Mốc phát triển đúng hạn, mẫu đạt thử nghiệm lần đầu, hồ sơ bàn giao được chấp nhận lần đầu, chi phí vật tư thiết kế so với mục tiêu |
| Nhân viên thử nghiệm R&D | 4 | Phép thử đúng hạn, phép thử hợp lệ ngay lần đầu, báo cáo có đủ dữ liệu gốc, mẫu lưu được nhận diện đúng |
| Kỹ sư NPI/chuyển giao công nghệ | 4 | Mốc chuyển giao đúng hạn, sản phẩm chạy thử đạt ngay lần đầu, điều kiện chuyển giao hoàn tất trước sản xuất hàng loạt, vấn đề kỹ thuật giai đoạn đầu được đóng đúng hạn |
Nhìn vào bảng có thể thấy KPI bộ phận R&D không chỉ là số sản phẩm mới. Một bộ KPI đủ ý thường chia thành bốn nhóm: tiến độ (mốc phát triển và chuyển giao đúng hạn), chất lượng thiết kế (mẫu đạt lần đầu, lỗi và khiếu nại do thiết kế), chi phí (chi phí vật tư so với mục tiêu, giá so với đối thủ) và kết quả thị trường (doanh thu sản phẩm mới, hài lòng của khách hàng).
Cách chọn KPI từ thư viện thành bảng KPI dùng được
Thư viện có nhiều KPI hơn mức một người nên bị đánh giá. Bạn nên chọn ít, rõ và đo được. Một cách làm gọn:
- Chọn mỗi vị trí vài KPI chính, ưu tiên KPI có số đo cụ thể như tỷ lệ mốc đúng hạn, tỷ lệ mẫu đạt lần đầu, doanh thu sản phẩm mới, thay cho KPI chỉ chấm đạt hoặc không đạt.
- Điền chỉ tiêu và đơn vị dựa trên kế hoạch sản phẩm và chu kỳ phát triển của công ty, không lấy con số của công ty khác vì thời gian phát triển mỗi ngành rất khác nhau.
- Chia trọng số sao cho tổng bằng 100% và KPI quan trọng nhất có trọng số cao nhất. Nên cân bằng giữa tiến độ và chất lượng để tránh ra mẫu nhanh nhưng phải sửa nhiều lần.
- Chốt kỳ đánh giá cho từng KPI. Mốc dự án và phép thử có thể chấm theo tháng, còn doanh thu sản phẩm mới và hài lòng của khách hàng nên chấm theo quý hoặc năm.
Nếu cần hướng dẫn chi tiết hơn, xem bài cách xây dựng KPI cho nhân viên và bài bảng tính KPI trong Excel để chuyển file vừa tải thành bảng có công thức tính điểm. Khung chung về đo lường kết quả công việc nằm ở trang quản lý hiệu suất. Nếu bạn cần KPI của phòng khác, xem thêm KPI bộ phận kiểm soát chất lượng và KPI bộ phận kỹ thuật sản xuất.
Góc nhìn của từng cấp độ khi xây KPI bộ phận R&D
Góc nhìn của bộ phận Backoffice (trưởng phòng Nhân sự/HR, chuyên viên C&B/kế toán tiền lương)
Backoffice là nơi nhận bảng KPI sau khi bộ phận R&D chốt, nên mối quan tâm đầu tiên là bảng có công bằng, giải thích được và tính ra lương thưởng được hay không. Khó khăn riêng của R&D là kết quả thường đến chậm: một sản phẩm có thể mất cả năm mới ra thị trường. HR nên rà lại bảng sau khi tải về: tổng trọng số, kỳ đánh giá, nguồn lấy số liệu (kế hoạch dự án, biên bản nghiệm thu mẫu, báo cáo thử nghiệm, doanh thu theo mã sản phẩm) và người xác nhận kết quả. Theo quy mô doanh nghiệp, trọng tâm của Backoffice khác nhau:
- Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ (dưới 50 nhân viên): thường một hai người vừa thiết kế vừa thử nghiệm. Nên chọn 3 đến 4 KPI như mốc đúng hạn, mẫu đạt lần đầu và chi phí so với mục tiêu.
- Doanh nghiệp vừa (51 đến 200 nhân viên): bắt đầu có nhiều dự án song song, cần thống nhất cách chấm khi dự án bị dừng hoặc đổi hướng theo quyết định của lãnh đạo.
- Doanh nghiệp lớn (201 đến 1.000 nhân viên): tách riêng thử nghiệm và NPI, cần mẫu KPI chuẩn theo từng vị trí và quy tắc chia thưởng khi sản phẩm mới thành công.
- Doanh nghiệp rất lớn (trên 1.000 nhân viên): KPI R&D thường gắn với hệ thống quản lý dự án và vòng đời sản phẩm, nên bảng tải về chủ yếu dùng làm bản thiết kế ban đầu.
Góc nhìn của nhân viên/người lao động (kỹ sư/nhân viên R&D, nhân viên thử nghiệm)
Kỹ sư và nhân viên thử nghiệm quan tâm KPI của mình có kiểm soát được hay không. Thư viện đề xuất 4 KPI cho mỗi vị trí, tập trung vào việc người làm tự quyết được: mốc đúng hạn, mẫu hoặc phép thử đạt lần đầu, hồ sơ đầy đủ. Áp lực lớn nhất là bị tính trễ mốc khi yêu cầu thiết kế bị thay đổi giữa chừng. Nên ghi rõ mốc nào được tính lại khi yêu cầu thay đổi đã được duyệt. Doanh thu sản phẩm mới không nên giao cho kỹ sư, vì kết quả đó phụ thuộc nhiều vào bán hàng và marketing.
Góc nhìn của quản lý cấp trung (kỹ sư NPI/chuyển giao công nghệ)
Kỹ sư NPI đứng giữa R&D và sản xuất, nên chịu áp lực từ cả hai phía: R&D muốn chuyển giao nhanh, sản xuất muốn sản phẩm chạy ổn định ngay. KPI hợp lý là mốc chuyển giao đúng hạn, sản phẩm chạy thử đạt lần đầu, điều kiện chuyển giao hoàn tất trước khi mở sản xuất hàng loạt và vấn đề kỹ thuật giai đoạn đầu được đóng đúng hạn. Nên thống nhất trước với sản xuất và chất lượng danh sách điều kiện chuyển giao, để KPI không bị tranh cãi.
Góc nhìn của cấp lãnh đạo (chủ doanh nghiệp/CEO, giám đốc kỹ thuật, trưởng phòng R&D)
Lãnh đạo quan tâm R&D có tạo ra sản phẩm bán được và có lãi hay không. Áp lực thường nằm ở chỗ ra nhiều mẫu nhưng ít sản phẩm có doanh thu, hoặc sản phẩm mới gây nhiều lỗi khi vào sản xuất. Vị trí trưởng phòng R&D có 16 KPI trong thư viện, từ tiến độ model mới, doanh thu sản phẩm mới đến lỗi và khiếu nại do thiết kế. Mức độ cần thiết của KPI khác nhau theo quy mô:
- Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ (dưới 50 nhân viên): nên theo dõi tối thiểu số sản phẩm mới có doanh thu và lỗi do thiết kế, để biết công sức phát triển có mang lại kết quả.
- Doanh nghiệp vừa (51 đến 200 nhân viên): nên có kế hoạch R&D năm và KPI tiến độ model mới, để phát triển sản phẩm không bị cuốn theo việc gấp hằng ngày.
- Doanh nghiệp lớn (201 đến 1.000 nhân viên): lãnh đạo cần KPI tỷ trọng doanh thu từ sản phẩm mới và chi phí phát triển để quyết định đầu tư cho từng dòng sản phẩm.
- Doanh nghiệp rất lớn (trên 1.000 nhân viên): KPI R&D cần liên kết với chiến lược sản phẩm và danh mục dự án của cả tập đoàn để so sánh hiệu quả giữa các nhóm.
Câu hỏi thường gặp về KPI bộ phận R&D
Có nên giao KPI doanh thu sản phẩm mới cho R&D?
Nên giao cho trưởng phòng R&D để gắn công việc phát triển với kết quả thị trường, nhưng không nên giao cho kỹ sư và nhân viên thử nghiệm. Với các vị trí này, KPI tiến độ và chất lượng mẫu phản ánh đúng phần việc họ kiểm soát được.
Tại sao các cột chỉ tiêu và trọng số để trống?
Vì chỉ tiêu và trọng số phụ thuộc vào danh mục dự án và chiến lược sản phẩm của từng công ty. Công cụ chỉ cung cấp mục tiêu và thước đo, phần còn lại do bạn điền sau khi tải về.
Dự án R&D kéo dài nhiều tháng thì chấm KPI thế nào?
Chia dự án thành các mốc có ngày cụ thể và chấm theo tỷ lệ mốc hoàn thành đúng hạn trong kỳ. Kết quả cuối như doanh thu hoặc hài lòng của khách hàng thì chấm theo quý hoặc năm.
Nên tải Excel hay CSV?
Chọn Excel nếu bạn muốn một bảng đã định dạng sẵn, có tổng trọng số tự tính và danh sách chọn kỳ đánh giá. Chọn CSV nếu bạn muốn dữ liệu thô để nhập vào phần mềm khác. Nếu CSV mở trong Excel bị lỗi tiếng Việt, vào Data, chọn From Text/CSV rồi chọn mã hóa UTF-8.
Kết luận
KPI bộ phận R&D chỉ có tác dụng khi cân bằng được tiến độ, chất lượng thiết kế và kết quả thị trường. Dùng thư viện trên để chọn KPI nhanh, sau đó điền chỉ tiêu, trọng số và kỳ đánh giá theo kế hoạch sản phẩm của công ty bạn. Thêm các bài hướng dẫn tại Quản trị nhân sự sẽ giúp bạn hoàn thiện bảng KPI trước khi áp dụng.