Ngày 27/9 hằng năm, thế giới kỷ niệm Ngày Du lịch Thế giới (World Tourism Day) — một ngày thường gắn với hình ảnh quảng bá điểm đến, chiến dịch kích cầu du lịch của các quốc gia. Với các doanh nghiệp sản xuất — nơi hoạt động kinh doanh cốt lõi không liên quan đến ngành du lịch — cách tiếp cận phù hợp hơn không phải là tổ chức sự kiện về du lịch, mà là nhìn lại một góc rất thiết thực với người lao động: phúc lợi nghỉ dưỡng, chế độ nghỉ phép năm và cơ hội company trip. Bài viết này gợi ý hoạt động nội bộ dành cho Ngày Du lịch Thế giới mà bộ phận Nhân sự có thể tổ chức, xoay quanh chủ đề tái tạo năng lượng và cân bằng công việc – cuộc sống cho nhân viên, thay vì lấn sân sang lĩnh vực du lịch mà doanh nghiệp không kinh doanh.

Nguồn gốc Ngày Du lịch Thế giới

Ngày Du lịch Thế giới do Tổ chức Du lịch Thế giới của Liên Hợp Quốc (UNWTO) thiết lập, được công bố tại hội nghị ở Torremolinos (Tây Ban Nha) năm 1979 và chính thức tổ chức lần đầu vào năm 1980. Mốc 27/9 được chọn vì đây là ngày kỷ niệm Điều lệ UNWTO được thông qua vào 27/9/1970 — văn kiện đặt nền móng cho tổ chức này. Mục tiêu ban đầu của ngày kỷ niệm khá rõ ràng: nâng cao nhận thức của cộng đồng quốc tế về giá trị kinh tế, xã hội và văn hóa mà ngành du lịch mang lại, đồng thời nhắc đến vai trò của du lịch trong việc thúc đẩy hòa bình, hiểu biết lẫn nhau giữa các nền văn hóa.

Đây vốn là một ngày kỷ niệm mang tính ngành (ngành du lịch, lữ hành, khách sạn), được các cơ quan du lịch quốc gia và doanh nghiệp lữ hành hưởng ứng bằng các chiến dịch quảng bá điểm đến, ưu đãi tour, sự kiện văn hóa. Với một doanh nghiệp sản xuất không hoạt động trong lĩnh vực này, việc “hưởng ứng” ngày 27/9 theo đúng nghĩa đen sẽ không tự nhiên — nhưng đó không phải là lý do để bỏ qua hoàn toàn. Góc tiếp cận hợp lý hơn là dùng ngày này như một dịp nhắc nhở nội bộ về giá trị của việc nghỉ ngơi, du lịch, tái tạo năng lượng đối với người lao động — một phần của bức tranh phúc lợi rộng hơn mà doanh nghiệp có thể chủ động xây dựng.

Bối cảnh xã hội hiện đại: từ quảng bá ngành du lịch đến phúc lợi nghỉ dưỡng cho người lao động

So với thời điểm ra đời cách đây hơn bốn thập kỷ, cách nhìn về du lịch trong đời sống doanh nghiệp đã có nhiều thay đổi. Ba xu hướng đáng chú ý:

• Từ quảng bá điểm đến sang du lịch bền vững, có trách nhiệm: Trọng tâm truyền thông của ngày này những năm gần đây không chỉ dừng ở việc kêu gọi đi du lịch nhiều hơn, mà còn nhấn mạnh cách du lịch sao cho không gây tác động tiêu cực đến môi trường và cộng đồng địa phương — một sự dịch chuyển từ số lượng sang chất lượng trải nghiệm.
• Xu hướng “workcation” — nghỉ dưỡng kết hợp làm việc: Với sự phổ biến của làm việc linh hoạt, một số lao động văn phòng có xu hướng kết hợp một phần công việc với thời gian nghỉ dưỡng tại các điểm đến khác thành phố. Dù mô hình này khó áp dụng trực tiếp cho khối sản xuất (vốn gắn với dây chuyền, lịch ca cố định), nó phản ánh một nhu cầu chung: ranh giới giữa nghỉ ngơi và công việc đang được nhìn nhận linh hoạt hơn.
• Thế hệ lao động trẻ coi trải nghiệm du lịch là một phần của phúc lợi: Nhiều khảo sát về thị trường lao động cho thấy nhóm lao động trẻ có xu hướng đặt trải nghiệm (du lịch, company trip, hoạt động gắn kết) ngang hàng với lương thưởng khi cân nhắc gắn bó với một doanh nghiệp, chứ không chỉ xem đó là phúc lợi “có thì tốt, không có cũng không sao” như quan niệm trước đây.

Ba xu hướng này gợi mở một điểm chung: doanh nghiệp có thể dùng dịp 27/9 để nhìn lại chính sách nghỉ dưỡng của mình — không phải với tư cách một đơn vị làm du lịch, mà với tư cách một nhà tuyển dụng đang cạnh tranh nhân tài bằng phúc lợi.

Trong bối cảnh doanh nghiệp sản xuất: vì sao đáng được tổ chức

Ở nhà máy, cơ hội đi du lịch của người lao động thường bị giới hạn bởi hai yếu tố: thu nhập (phần lớn ưu tiên cho chi tiêu thiết yếu và gửi về gia đình) và lịch làm việc theo ca kíp (khó chủ động sắp xếp nghỉ dài ngày cùng người thân). Chính vì vậy, một chuyến company trip do công ty tổ chức, tài trợ một phần hoặc toàn bộ, có thể mang ý nghĩa lớn hơn nhiều so với hình dung thông thường. Với từng vai trò trong doanh nghiệp, ý nghĩa của ngày này cũng khác nhau:

• Chủ doanh nghiệp/CEO: đây là dịp nhìn lại ngân sách phúc lợi hằng năm, cân nhắc company trip như một khoản đầu tư vào gắn kết và giữ chân lao động, thay vì chỉ là chi phí phát sinh theo mùa.
• Giám đốc nhà máy: có thể xem xét cách tổ chức company trip theo đợt, theo ca sản xuất để không ảnh hưởng đến vận hành liên tục của nhà máy, đồng thời đảm bảo mọi bộ phận đều có cơ hội tham gia trong năm.
• Trưởng phòng Nhân sự: đóng vai trò lên kế hoạch, khảo sát nhu cầu, đàm phán với đối tác du lịch, và truyền thông để company trip thực sự trở thành một điểm cộng trong trải nghiệm nhân viên, không chỉ là một dòng ngân sách được duyệt hằng năm.
• Quản đốc/Tổ trưởng: là người nắm rõ lịch sản xuất, đơn hàng, nên có vai trò quan trọng trong việc đề xuất thời điểm tổ chức phù hợp và sắp xếp nhân sự thay ca cho những người tham gia.
• Người lao động trực tiếp sản xuất: nhóm ít có điều kiện tự tổ chức những chuyến đi xa do thu nhập và lịch làm việc, nên với họ, một chuyến company trip do công ty tổ chức có thể là cơ hội hiếm hoi để nghỉ ngơi trọn vẹn cùng đồng nghiệp, mang ý nghĩa gắn kết lớn hơn so với nhóm lao động văn phòng vốn đã chủ động sắp xếp du lịch riêng.

Gợi ý hoạt động nội bộ dành cho Ngày Du lịch Thế giới

Dưới đây là một số hoạt động HR có thể lồng ghép vào dịp 27/9, phù hợp với đặc thù doanh nghiệp sản xuất:

1. Công bố kế hoạch company trip năm sau

Dịp 27/9 có thể được chọn làm thời điểm chính thức công bố lịch trình, ngân sách và hình thức tổ chức company trip cho năm kế tiếp. Việc công bố sớm giúp người lao động — đặc biệt nhóm làm ca — có thời gian chủ động sắp xếp việc gia đình, tăng tỷ lệ tham gia thực tế thay vì thông báo gấp gáp sát ngày đi.

2. Khảo sát nhanh nhân viên về điểm đến mong muốn

Một khảo sát ngắn (giấy hoặc qua Zalo nội bộ) hỏi người lao động về loại hình điểm đến ưa thích (biển, núi, gần hay xa), hình thức tổ chức (đi theo tổ/chuyền hay toàn công ty), giúp bộ phận Nhân sự lên kế hoạch sát với mong muốn thực tế hơn là áp đặt lựa chọn từ trên xuống.

3. Chương trình “đổi điểm thi đua lấy voucher du lịch”

Với những doanh nghiệp đã có hệ thống chấm điểm thi đua, chuyên cần hoặc KPI cá nhân, có thể cân nhắc bổ sung phần thưởng là voucher du lịch, phiếu nghỉ dưỡng bên cạnh tiền thưởng thông thường. Cách làm này có thể kết hợp tự nhiên với các chương trình thi đua và sự kiện gắn kết nhân viên mà một số nhà máy đã triển khai, tạo thêm động lực bên cạnh phần thưởng tài chính.

4. Chia sẻ mẹo lên kế hoạch nghỉ phép năm hợp lý

Nhân dịp này, bộ phận Nhân sự có thể phát hành một bản tin ngắn hướng dẫn người lao động cách sắp xếp ngày phép năm còn lại một cách hợp lý — ví dụ gộp phép với ngày nghỉ lễ để có kỳ nghỉ dài hơn, hoặc nhắc lịch phép sắp hết hạn — giúp nhân viên chủ động hơn thay vì để dồn phép đến cuối năm rồi không kịp sử dụng.

Lưu ý khi tổ chức

Để hoạt động quanh Ngày Du lịch Thế giới thực sự mang lại giá trị thay vì chỉ mang tính hình thức, một số lưu ý cần cân nhắc:

• Đảm bảo công bằng cơ hội tham gia: khối văn phòng thường dễ sắp xếp tham gia company trip hơn khối sản xuất làm theo ca — cần có kế hoạch chia đợt hoặc luân phiên để người lao động sản xuất không bị thiệt thòi so với khối gián tiếp.
• Lên kế hoạch ngân sách từ đầu năm: chi phí company trip nên được dự trù trong ngân sách phúc lợi hằng năm, thay vì quyết định tùy hứng theo tình hình kinh doanh từng quý, để tránh việc hủy kế hoạch giữa chừng gây thất vọng cho người lao động.
• Sắp xếp lịch để không ảnh hưởng tiến độ đơn hàng: thời điểm tổ chức cần được thống nhất với bộ phận sản xuất/kế hoạch, tránh trùng giai đoạn cao điểm đơn hàng, đồng thời chuẩn bị phương án nhân sự thay thế cho những người tham gia.

Ngày Du lịch Thế giới, với một doanh nghiệp sản xuất, không cần được tổ chức như một sự kiện quảng bá du lịch. Đây có thể đơn giản là dịp để bộ phận Nhân sự nhìn lại chính sách nghỉ dưỡng, phép năm và company trip — những phúc lợi tưởng như phụ nhưng lại có ý nghĩa gắn kết đặc biệt với nhóm lao động trực tiếp sản xuất. Với công tác Quản trị nhân sự, đây là một mảnh ghép nhỏ nhưng góp phần vào bức tranh tổng thể về trải nghiệm nhân viên trong doanh nghiệp.

Bài viết liên quan

• Chương Trình Thi Đua Và Sự Kiện Gắn Kết Nhân Viên: Cách Tổ Chức Hiệu Quả
• Total Rewards Là Gì? Chiến Lược Giữ Chân Nhân Tài Trong Quản Trị Nhân Sự Hiện Đại