Là gì

Phân tích nhu cầu (needs analysis) so sánh năng lực hiện tại với yêu cầu của công việc. Nếu vấn đề nằm ở quy trình, công cụ hay động lực, đào tạo không giải quyết được.

Cách làm

1. Mô tả kết quả công việc mong muốn, có số liệu cụ thể.
2. So với thực tế để tìm khoảng cách và nguyên nhân.
3. Chỉ đưa vào chương trình đào tạo những khoảng cách do thiếu kỹ năng hoặc kiến thức.

Lưu ý

Đào tạo không sửa được quy trình lỗi hay lương thấp. Hãy hỏi nguyên nhân gốc trước khi đặt lớp học.

Là gì

ADDIE là khung thiết kế đào tạo được dùng rộng rãi, gồm Analysis (phân tích), Design (thiết kế), Development (phát triển), Implementation (triển khai) và Evaluation (đánh giá). Đây là khung chung, không gắn với một tác giả cụ thể.

Cách làm

1. Phân tích: xác định đối tượng, mục tiêu và khoảng cách cần lấp.
2. Thiết kế và phát triển: viết nội dung, bài tập và tài liệu.
3. Triển khai và đánh giá: tổ chức lớp, đo kết quả, rồi điều chỉnh cho lần sau.

Lưu ý

ADDIE thường dài và tốn công. Với đào tạo ngắn, có thể rút gọn nhưng không bỏ bước phân tích.

Là gì

Công thức 70-20-10 gợi ý rằng khoảng 70% học từ trải nghiệm trong công việc, 20% từ người khác (kèm cặp, phản hồi) và 10% từ đào tạo chính thức. Mô hình này được Center for Creative Leadership phổ biến từ những năm 1990, dựa trên nghiên cứu của Morgan McCall và cộng sự. Các tỷ lệ là quy tắc gợi ý, không phải số đo chắc chắn.

Cách làm

1. Với mỗi kỹ năng mới, thiết kế việc làm thật có hướng dẫn.
2. Gắn người kèm cặp hoặc người có kinh nghiệm để phản hồi.
3. Dùng lớp học để tạo nền tảng kiến thức trước khi thực hành.

Lưu ý

Đừng coi tỷ lệ 70-20-10 là chuẩn tuyệt đối. Điều quan trọng là học không chỉ diễn ra trong lớp.