Cuối năm, một câu hỏi lặp lại ở gần như mọi nhà máy: giỏ quà Tết, phiếu mua hàng hay hộp bánh phát cho công nhân có bị tính thuế thu nhập cá nhân không? Hãy hình dung một tình huống minh họa (ví dụ giả định): công ty quyết định tặng mỗi người lao động một phiếu quà trị giá 1 triệu đồng dịp Tết, kế toán cho rằng “quà tặng thì không phải lương” nên không đưa vào bảng lương, đến khi quyết toán mới bị nhắc phải kê khai. Bài này chỉ bàn về khía cạnh thuế của quà và thưởng Tết (tiền, hiện vật, phiếu quà), dựa trên văn bản có hiệu lực từ năm 2026. Cách tính mức thưởng Tết đã có bài riêng, xem Cách tính thưởng Tết cho nhân viên.
Quà Tết thuộc thu nhập nào theo Luật Thuế TNCN?
Nghị định 253/2026/NĐ-CP (ban hành ngày 30/06/2026, hiệu lực từ 01/07/2026, hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15) định nghĩa thu nhập từ tiền lương, tiền công khá rộng ở Điều 8. Khoản 1 tính cả các khoản có tính chất tiền lương mà người lao động nhận từ người sử dụng lao động dưới mọi hình thức, bằng tiền hoặc không bằng tiền. Khoản 2 liệt kê tiếp, trong đó có hai điểm liên quan trực tiếp đến dịp Tết:
- Điểm i: các khoản thưởng bằng tiền hoặc không bằng tiền, kể cả thưởng từ cuộc thi, sự kiện do người sử dụng lao động tổ chức; khoản thưởng không bằng tiền được quy đổi theo Điều 17.
- Điểm k: các khoản lợi ích khác người sử dụng lao động chi cho người lao động, bao gồm cả chi trong các ngày nghỉ, lễ.
Nghĩa là về nguyên tắc, thưởng Tết bằng tiền và quà Tết bằng hiện vật do doanh nghiệp chi đều nằm trong thu nhập chịu thuế, không phụ thuộc việc doanh nghiệp gọi đó là “thưởng”, “quà” hay “lộc đầu năm”.
Bảng phân loại nhanh các khoản dịp Tết
| Khoản chi | Tính vào thu nhập chịu thuế? | Căn cứ |
|---|---|---|
| Thưởng Tết, tháng lương thứ 13 bằng tiền | Có | Điều 8 khoản 2 điểm i |
| Quà Tết bằng hiện vật do doanh nghiệp mua (giỏ quà, bánh kẹo, hàng hóa) | Có, quy đổi ra tiền | Điều 8 khoản 2 điểm i và k; Điều 17 khoản 2 |
| Phiếu mua hàng, thẻ quà tặng | Có (lợi ích không bằng tiền, theo cách đọc điểm i và k) | Điều 8 khoản 2 |
| Tiền và lợi ích từ nguồn tài chính công đoàn không mang tính chất tiền lương, tiền công theo Luật Công đoàn | Không | Điều 8 khoản 4 điểm n |
| Dịch vụ vui chơi, giải trí dùng chung, không ghi tên cá nhân hoặc nhóm cá nhân trên phiếu hoặc thẻ | Không | Điều 8 khoản 2 điểm d |
Lưu ý: dòng phiếu mua hàng là cách đọc của bài này từ nội dung điểm i và k, vì trong Điều 8 không có dòng riêng cho “phiếu quà”. Trong Điều 8 cũng không thấy quy định ngưỡng giá trị tối thiểu để một món quà được miễn tính. Doanh nghiệp nên hỏi cơ quan thuế quản lý hoặc tư vấn thuế khi có trường hợp đặc thù.
Quy đổi hiện vật, thời điểm tính và cách khấu trừ
Điều 17 khoản 2 quy định thu nhập chịu thuế nhận được không bằng tiền phải được quy đổi ra tiền theo giá trị giao dịch thông thường trên thị trường của sản phẩm, dịch vụ đó hoặc sản phẩm, dịch vụ cùng loại, tương đương tại thời điểm phát sinh thu nhập. Điều 46 khoản 3 xác định thời điểm tính là lúc doanh nghiệp trả hoặc lúc người lao động nhận được thu nhập, kể cả lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền. Như vậy quà phát ở tháng nào thì tính vào thu nhập tháng đó.
Với người lao động ký hợp đồng từ 03 tháng trở lên, doanh nghiệp khấu trừ theo biểu thuế lũy tiến từng phần trên thu nhập tính thuế tháng (Điều 50 khoản 1). Với người ký hợp đồng dưới 03 tháng hoặc không ký hợp đồng, nếu mức chi trả từ 05 triệu đồng/lần trở lên thì khấu trừ 10% trước khi trả (Điều 50 khoản 2).
Ví dụ minh họa (giả định): một công nhân có thu nhập tính thuế tháng 12 là 9,5 triệu đồng, được tặng phiếu quà 1 triệu đồng. Thu nhập tính thuế tăng lên 10,5 triệu đồng; phần tăng thêm chịu thuế theo biểu 5% đến 10 triệu đồng và 10% trên 10 triệu đồng (Điều 9 Luật 109/2025/QH15): 500.000 x 5% + 500.000 x 10% = 75.000 đồng.
Quy trình 5 bước trước khi phát quà Tết
- Lập danh mục quà và giá trị từng loại theo giá thị trường tại thời điểm phát, có hóa đơn hoặc chứng từ mua. Sau khi hiểu quà Tết có chịu thuế hay không, doanh nghiệp còn cần chọn hình thức quà, chia ngân sách theo tiêu chí và tổ chức phát quà có ký nhận; phần này được hướng dẫn trong bài cách chọn quà Tết, ngân sách và lưu ý khi phát cho công nhân.
- Phân loại nguồn chi: chi từ quỹ của doanh nghiệp hay từ nguồn tài chính công đoàn. Chỉ khoản không mang tính chất tiền lương theo Luật Công đoàn mới thuộc nhóm không tính thuế (Điều 8 khoản 4 điểm n), cần đối chiếu nội dung chi được phép của quỹ công đoàn.
- Đưa khoản quà chịu thuế vào bảng lương tháng phát như một khoản mục riêng để khấu trừ đúng.
- Ghi rõ trong quy chế thưởng, quy chế phúc lợi hình thức, đối tượng, điều kiện và thời điểm phát; tham khảo thêm Các loại thưởng cho nhân viên.
- Thông báo trước cho người lao động rằng quà quy đổi được tính vào thu nhập chịu thuế, để tránh thắc mắc khi thấy lương thực nhận giảm.
Việc đưa quà vào đúng kỳ lương còn gắn với quyết toán cuối năm, xem thêm Mức thuế thu nhập cá nhân 2026.
Góc nhìn của Chuyên viên C&B / Kế toán tiền lương
Người làm C&B thường bị đặt giữa hai áp lực: phát quà nhanh cho kịp trước kỳ nghỉ và tính thuế đủ. Họ cần danh sách người nhận, giá trị quy đổi và mã khoản thu nhập riêng trong bảng lương để không bỏ sót khi quyết toán.
Góc nhìn của Trưởng phòng Nhân sự/HR
Trưởng phòng HR quan tâm đến tính nhất quán: cùng một loại quà phải được xử lý giống nhau cho mọi người và được ghi trong quy chế. Kỳ vọng của họ là quy chế thưởng, thông báo nội bộ và cách tính thuế khớp nhau, tránh tình huống công nhân so sánh phiếu lương giữa các tổ.
Góc nhìn của Chủ doanh nghiệp/CEO
Chủ doanh nghiệp nhìn vào tổng chi phí thực của gói quà Tết, gồm giá trị quà, phần thuế khấu trừ và công xử lý hành chính. Họ cần biết chọn hình thức quà nào giúp công nhân cảm nhận rõ giá trị mà không phát sinh rủi ro kê khai sai.
Góc nhìn của Người lao động/công nhân trực tiếp sản xuất
Công nhân thường cho rằng quà bằng hiện vật là “miễn phí”. Khi thấy thuế bị trừ trên phần quà, họ dễ thất vọng nếu không được giải thích trước. Thông báo rõ giá trị quy đổi và số thuế dự kiến sẽ giữ được niềm tin dịp cuối năm.
Câu hỏi thường gặp
Quà Tết bằng hiện vật có phải tính thuế TNCN không?
Theo Điều 8 khoản 2 điểm i và k Nghị định 253/2026/NĐ-CP, thưởng và lợi ích bằng hiện vật, kể cả chi trong ngày nghỉ, lễ, là thu nhập từ tiền lương, tiền công và được quy đổi theo giá thị trường (Điều 17). Nội dung này mang tính tham khảo, cần đối chiếu văn bản đang có hiệu lực.
Quà từ quỹ công đoàn có bị tính thuế không?
Khoản tiền và lợi ích nhận từ nguồn tài chính công đoàn không mang tính chất tiền lương, tiền công theo Luật Công đoàn không tính vào thu nhập chịu thuế (Điều 8 khoản 4 điểm n). Doanh nghiệp cần xác định khoản chi đó thuộc nhóm nào theo quy định về tài chính công đoàn.
Phiếu mua hàng có khác gì quà bằng hiện vật?
Về thuế, phiếu mua hàng là lợi ích không bằng tiền nên được xử lý tương tự quà hiện vật theo cách đọc điểm i và k khoản 2 Điều 8, quy đổi theo mệnh giá hoặc giá trị thực nhận. Bài này không tìm thấy điều khoản riêng cho phiếu quà.
Kết luận
Quà và thưởng Tết dù mang tên gì cũng cần được nhìn dưới góc độ thu nhập chịu thuế: bằng tiền hay hiện vật đều được quy đổi và tính vào kỳ phát sinh, trừ nhóm khoản đã được văn bản loại ra như lợi ích từ nguồn tài chính công đoàn theo Luật Công đoàn. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý, doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản đang có hiệu lực. Trong quản trị nhân sự nhà máy, chính sách quà Tết tốt là chính sách được viết rõ ràng, tính thuế đúng và giải thích trước.
Để quy chế thưởng, bảng lương và các mẫu chốt kỳ luôn nhất quán với nhau, doanh nghiệp có thể tham khảo bộ biểu mẫu nhân sự theo hành trình tuyển dụng đến nghỉ việc, có nhóm nội quy, quy chế, chính sách và nhóm tiền lương, khấu trừ, bảo hiểm.
Nguồn tham khảo
- Nghị định 253/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026 của Chính phủ (Điều 8, 17, 46, 50), vanban.chinhphu.vn và hethongphapluat.com.
- Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (Điều 9), vanban.chinhphu.vn.