Chấm công theo ca trong sản xuất: điều gì khiến ca làm ghi nhận sai
Những rào cản thường gặp khi chấm công theo ca ở nhà máy: ca ba kíp, giao ca kéo dài, ca gãy theo chuyền và công đoạn, làm thêm sau ca. Bấm vào từng thẻ để xem chi tiết.
Xem thêm: công nhân sản xuất là gì.
Rào cản theo quy mô doanh nghiệp
Xưởng nhỏ chấm ca bằng sổ tay, nhà máy lớn có nhiều kíp và nhiều dây chuyền cùng ghi công trên một hệ thống.
Quy mô nhỏ · dưới 100 công nhân
Quản đốc ghi ca bằng sổ tay, mỗi kíp có cách ghi riêng và không có khung ca chuẩn.
Mỗi kíp ghi giờ ca theo cách riêng, cùng một ca nhưng hai người ghi hai giờ khác nhau
Không có khung giờ ca chuẩn, người ghi tự quyết định giờ vào và giờ ra nên bảng công không thống nhất.
Mỗi kíp ghi giờ ca theo cách riêng, cùng một ca nhưng hai người ghi hai giờ khác nhau
Phân tích vấn đề
Khung ca không chuẩn làm công nhân cùng ca được tính khác nhau. Người ghi giỏi hơn thì lương cao hơn không vì lý do chính đáng.
Nguyên nhân
- Không có khung giờ ca chuẩn được công bố
- Người ghi công tự quyết định giờ vào và giờ ra
- Không có ai đối chiếu bảng ca giữa các kíp
Giải pháp xử lý
- Khung giờ ca chuẩn cho từng kíp công bố trên bảng
- Chấm công theo giờ thực tế có xác nhận của công nhân
- Quản đốc đối chiếu bảng ca giữa các kíp mỗi tuần
Phòng ngừa
- So sánh giờ ghi của các kíp cùng ca mỗi tháng
- Rà khung ca khi thay đổi sản xuất
Công nhân đổi ca cho nhau bằng miệng, bảng ca cuối tuần không khớp người làm thực tế
Đổi ca diễn ra ngay tại chuyền, người ghi ca không biết và vẫn ghi theo danh sách ban đầu.
Công nhân đổi ca cho nhau bằng miệng, bảng ca cuối tuần không khớp người làm thực tế
Phân tích vấn đề
Bảng ca không khớp người làm thực tế khiến công nhân làm ca này nhưng được tính ca khác, và năng suất gán sai người.
Nguyên nhân
- Không có biểu mẫu đổi ca có chữ ký hai người
- Người ghi ca không được báo khi có đổi ca
- Bảng ca lập một lần và không được cập nhật trong tuần
Giải pháp xử lý
- Biểu mẫu đổi ca có chữ ký của hai người và quản đốc
- Người ghi ca cập nhật bảng ngay khi có đổi ca
- Bảng ca được rà soát cuối mỗi ca trước khi lưu
Phòng ngừa
- Đối chiếu bảng ca với người có mặt mỗi tuần
- Rà số đổi ca không có biểu mẫu mỗi tháng
Ca làm thêm sau giờ không ghi nhận, công nhân ở lại dọn chuyền nhưng bảng công kết thúc đúng giờ
Dọn chuyền và bàn giao sau ca kéo dài, phần thời gian này không được ghi vào công nên không được tính lương.
Ca làm thêm sau giờ không ghi nhận, công nhân ở lại dọn chuyền nhưng bảng công kết thúc đúng giờ
Phân tích vấn đề
Làm thêm không được ghi là thiệt cho công nhân và là rủi ro pháp lý cho xưởng. Khi thanh tra, xưởng không có chứng cứ giờ làm thêm.
Nguyên nhân
- Dọn chuyền sau ca không nằm trong khung giờ chuẩn
- Không có quy trình xin duyệt làm thêm sau ca
- Quản đốc duyệt bằng miệng, không ghi vào bảng công
Giải pháp xử lý
- Đưa thời gian dọn chuyền vào khung ca chuẩn có ghi chú
- Phiếu xin làm thêm sau ca có duyệt trước
- Ghi giờ ra thực tế cho công nhân làm thêm
Phòng ngừa
- Rà các ca có giờ ra muộn không có phiếu mỗi tuần
- Đo thời gian dọn chuyền trung bình mỗi tháng
Quy mô vừa · 100 đến 300 công nhân
Nhiều dây chuyền chạy ca ba kíp song song, bảng chấm công theo ca cần chuẩn hóa để so sánh giữa các chuyền.
Ba kíp dùng ba cách tính giờ khác nhau, so sánh năng suất giữa kíp không công bằng
Kíp sáng tính ca theo giờ chuẩn, kíp đêm tính theo giờ thực, kíp chiều tính kết hợp, nên số liệu không so được.
Ba kíp dùng ba cách tính giờ khác nhau, so sánh năng suất giữa kíp không công bằng
Phân tích vấn đề
Không so được năng suất giữa các kíp thì không biết kíp nào cần hỗ trợ. Kíp bị tính thiệt có thể bất mãn và năng suất giảm.
Nguyên nhân
- Không có quy định chung cách tính giờ cho ba kíp
- Mỗi kíp có trưởng ca và cách làm riêng
- Không có báo cáo chuẩn hóa theo kíp
Giải pháp xử lý
- Một cách tính giờ chung cho cả ba kíp
- Báo cáo chuẩn hóa năng suất theo giờ thực theo kíp
- Trưởng ca được đào tạo về cùng một quy trình
Phòng ngừa
- So sánh năng suất các kíp mỗi tuần
- Rà cách tính giờ khi thay đổi lịch sản xuất
Ca gãy theo công đoạn, công nhân làm nửa ca rồi chuyển sang công đoạn khác không được ghi
Công nhân được điều từ công đoạn này sang công đoạn khác trong ca nhưng bảng chấm công chỉ ghi một mã công đoạn.
Ca gãy theo công đoạn, công nhân làm nửa ca rồi chuyển sang công đoạn khác không được ghi
Phân tích vấn đề
Ghi một mã công đoạn cho cả ca làm sai năng suất từng công đoạn và sai đơn giá sản phẩm mà công nhân thực hiện.
Nguyên nhân
- Bảng chấm công chỉ có một mã công đoạn cho mỗi ca
- Điều chuyển công đoạn trong ca không được ghi
- Không có quy định ghi giờ theo từng công đoạn
Giải pháp xử lý
- Cho phép ghi nhiều công đoạn và giờ tương ứng trong một ca
- Điều chuyển trong ca ghi kèm giờ bắt đầu và kết thúc
- Đơn giá tính theo giờ hoặc sản lượng từng công đoạn
Phòng ngừa
- Rà ca có nhiều công đoạn mỗi tuần
- Đo tỷ lệ điều chuyển trong ca trên tổng ca mỗi tháng
Ca đêm chấm công trên máy khác với ca ngày, dữ liệu hai ca không gộp được
Ca đêm dùng một máy chấm công riêng với định dạng khác, nên khi tổng hợp tháng dữ liệu ca đêm bị bỏ sót.
Ca đêm chấm công trên máy khác với ca ngày, dữ liệu hai ca không gộp được
Phân tích vấn đề
Bỏ sót ca đêm làm công nhân ca đêm bị thiệt và báo cáo tháng thiếu sản lượng. Lỗi thường không được phát hiện đến kỳ lương.
Nguyên nhân
- Hai máy chấm công có định dạng xuất khác nhau
- Không có quy trình gộp dữ liệu ca ngày và ca đêm
- Không kiểm tra số lượng bản ghi giữa hai máy
Giải pháp xử lý
- Chuẩn hóa định dạng xuất từ mọi máy chấm công
- Quy trình gộp dữ liệu hai ca có bước kiểm tra số lượng
- Báo cáo cảnh báo khi số bản ghi hai ca lệch bất thường
Phòng ngừa
- Đối chiếu tổng bản ghi ca đêm với sản lượng mỗi tuần
- Rà định dạng máy chấm công khi thay đổi thiết bị
Quy mô lớn · trên 300 công nhân
Nhiều nhà máy và nhiều ca trong một khu công nghiệp, chấm công theo ca cần chuẩn chung để tổng hợp và kiểm soát toàn hệ thống.
Mỗi nhà máy định nghĩa một ca khác nhau, tập đoàn không tổng hợp được giờ công theo ca
Ca A ở nhà máy này dài tám giờ, ở nhà máy khác dài tám giờ rưỡi, nên tổng giờ công toàn tập đoàn không so sánh được.
Mỗi nhà máy định nghĩa một ca khác nhau, tập đoàn không tổng hợp được giờ công theo ca
Phân tích vấn đề
Không có định nghĩa ca chung thì không đặt được định mức nhân lực và không đánh giá đúng hiệu quả giữa các nhà máy.
Nguyên nhân
- Mỗi nhà máy tự đặt khung giờ và mã ca
- Không có danh mục ca chuẩn toàn tập đoàn
- Báo cáo tổng hợp không chuẩn hóa giờ theo ca
Giải pháp xử lý
- Danh mục ca chuẩn với mã và khung giờ thống nhất
- Chênh lệch khung giờ của nhà máy phải được duyệt
- Báo cáo tổng hợp giờ công theo mã ca chuẩn
Phòng ngừa
- Rà danh mục ca chuẩn mỗi năm
- Đo chênh lệch định mức giữa các nhà máy mỗi quý
Nhân viên điều chuyển giữa các ca và nhà máy, lịch sử ca không theo người
Khi điều chuyển, lịch sử ca của công nhân không đi theo người nên không tổng hợp được thâm niên ca và phụ cấp ca.
Nhân viên điều chuyển giữa các ca và nhà máy, lịch sử ca không theo người
Phân tích vấn đề
Mất lịch sử ca làm sai phụ cấp ca đêm và thâm niên, người lao động bị thiệt khi chuyển đơn vị.
Nguyên nhân
- Lịch sử ca lưu theo nhà máy, không theo mã người
- Điều chuyển không có phiếu ghi nhận ca cũ
- Không có chính sách giữ thâm niên khi điều chuyển
Giải pháp xử lý
- Lịch sử ca gắn với mã người và đi theo khi điều chuyển
- Phiếu điều chuyển ghi ca cũ và ca mới
- Chính sách giữ thâm niên và phụ cấp khi điều chuyển
Phòng ngừa
- Đối chiếu lịch sử ca với thâm niên mỗi quý
- Rà chính sách điều chuyển mỗi năm
Phần mềm lập ca và chấm công theo ca không cùng cấu hình, ca bị lệch giữa lịch và công
Lịch ca lập trên phần mềm và chấm công cấu hình riêng, khi thay khung ca một bên được cập nhật còn bên kia thì không.
Phần mềm lập ca và chấm công theo ca không cùng cấu hình, ca bị lệch giữa lịch và công
Phân tích vấn đề
Lịch và công lệch nhau làm sai lương và sai báo cáo ca. Khi có sự cố, không xác định được ca đang chạy theo khung nào.
Nguyên nhân
- Hai hệ thống cấu hình khung ca riêng
- Thay đổi khung ca không có quy trình đồng bộ
- Không có người chịu trách nhiệm cấu hình chung
Giải pháp xử lý
- Khung ca cấu hình tập trung và đồng bộ cho cả hai hệ thống
- Thay đổi khung ca qua quy trình có duyệt và thông báo
- Một đầu mối chịu trách nhiệm cấu hình ca
Phòng ngừa
- Đối chiếu khung ca giữa lịch và công mỗi tháng
- Kiểm thử bảng công mẫu sau mỗi thay đổi khung ca
Rào cản theo ngành nghề
Mỗi ngành sản xuất có kiểu ca và cách đo sản lượng khác nhau, nên chấm công theo ca cũng khác nhau.
Nhà máy ca ba kíp · liên tục 24/7
Ca đêm và ca cuối tuần chạy liên tục, người đứng ca phải ghi đúng giờ giao và nhận để không mất công.
Giờ giao ca không ghi, ca sau bắt đầu trước khi ca trước kết thúc công việc
Người ca sau đến sớm nhận việc mà không chấm công, người ca trước về muộn nhưng giờ ra ghi theo giờ chuẩn.
Giờ giao ca không ghi, ca sau bắt đầu trước khi ca trước kết thúc công việc
Phân tích vấn đề
Giờ giao ca không ghi làm sai cả giờ công lẫn trách nhiệm sản lượng. Lỗi máy thường xảy ra ở đúng khoảng giao ca.
Nguyên nhân
- Không có khung giờ giao ca trong chấm công
- Chấm công theo giờ chuẩn của ca, không theo giờ thực
- Không có biên bản giao ca có người ký nhận
Giải pháp xử lý
- Thêm khung giờ giao ca và tính là giờ công có ghi chú
- Chấm công vào và ra thực tế cho ca đứng ca
- Biên bản giao ca có chữ ký hai người
Phòng ngừa
- Rà thời gian giao ca trung bình mỗi tuần
- Kiểm tra biên bản giao ca mỗi tháng
Ca luân phiên xoay vòng, lịch công bố muộn làm công nhân không biết ca tuần sau
Lịch xoay ca sáng, chiều, đêm được công bố sát ngày nên công nhân không sắp xếp được sinh hoạt và hay đổi ca phút chót.
Ca luân phiên xoay vòng, lịch công bố muộn làm công nhân không biết ca tuần sau
Phân tích vấn đề
Lịch muộn khiến đổi ca phút chót tăng và chấm công sai theo đó. Công nhân mệt vì thay đổi liên tục nên nghỉ ốm và đổi ca nhiều hơn.
Nguyên nhân
- Lịch luân phiên không được lập trước một chu kỳ dài
- Không có kênh công bố lịch ca chính thức
- Đổi ca phút chót không có quy định giới hạn
Giải pháp xử lý
- Lập lịch luân phiên trước ít nhất hai tuần
- Công bố lịch ca trên một kênh chính thức
- Giới hạn số lần đổi ca phút chót mỗi tháng
Phòng ngừa
- Đo số ca đổi phút chót mỗi tuần
- Lấy ý kiến công nhân về lịch luân phiên mỗi quý
Ngày lễ và ca cuối tuần chạy đủ người nhưng phụ cấp không được tính đúng loại ca
Làm việc vào ngày lễ hay cuối tuần được tính như ngày thường, phụ cấp và tiền làm thêm theo loại ngày không được áp dụng đúng.
Ngày lễ và ca cuối tuần chạy đủ người nhưng phụ cấp không được tính đúng loại ca
Phân tích vấn đề
Tính sai loại ngày làm sai tiền làm thêm và phụ cấp cuối tuần. Khi thanh tra, lỗi này dễ bị phát hiện vì có lịch lễ công khai.
Nguyên nhân
- Bảng chấm công không có mã loại ngày lễ và cuối tuần
- Lịch lễ không được cài vào hệ thống tính công
- Người tính lương không nắm quy định loại ngày
Giải pháp xử lý
- Mã loại ngày gắn với từng ngày trong lịch làm việc
- Cài lịch lễ và cuối tuần vào hệ thống trước mỗi năm
- Đào tạo người tính lương về quy định loại ngày
Phòng ngừa
- Kiểm tra mẫu bảng công ngày lễ trước mỗi kỳ lương
- Rà lịch lễ và quy định phụ cấp mỗi năm
Chuyền may & dệt
Chuyền theo sản phẩm và theo giờ, nhiều công đoạn trong một chuyền và công nhân học việc liên tục làm ca dễ bị ghi sai.
Công nhân học việc đứng chuyền nhưng được tính công theo người lành nghề
Người mới được xếp chung chuyền với người lành nghề, bảng ca ghi cả chuyền theo một mã nên công học việc bị tính lẫn.
Công nhân học việc đứng chuyền nhưng được tính công theo người lành nghề
Phân tích vấn đề
Tính công lẫn làm người học việc bị thiệt và người lành nghề bị nhận công thay. Năng suất thật của người học không được theo dõi.
Nguyên nhân
- Bảng ca ghi mã theo chuyền, không theo người
- Không có trạng thái học việc trên hồ sơ chấm công
- Không có quy định tính công riêng cho học việc
Giải pháp xử lý
- Ghi công theo từng người trong chuyền
- Trạng thái học việc và đơn giá học việc có trong hồ sơ
- Quy định tính công học việc công khai
Phòng ngừa
- Đối chiếu công học việc với sản lượng cá nhân mỗi tuần
- Rà quy định học việc mỗi quý
Đổi mẫu hàng giữa ca, chuyền đổi đơn giá nhưng bảng ca không tách được hai mẫu
Trong một ca chuyền đổi từ mẫu này sang mẫu khác với đơn giá khác nhau, nhưng chấm công chỉ ghi một mẫu.
Đổi mẫu hàng giữa ca, chuyền đổi đơn giá nhưng bảng ca không tách được hai mẫu
Phân tích vấn đề
Tính sai đơn giá cho cả ca làm lương lệch và làm giá thành mẫu không chính xác.
Nguyên nhân
- Bảng ca không có trường mã mẫu hàng theo giờ
- Đổi mẫu không được ghi nhận khi xảy ra
- Đơn giá tính theo ca, không theo mẫu đang may
Giải pháp xử lý
- Ghi mẫu hàng và giờ bắt đầu cho mỗi lần đổi mẫu
- Đơn giá tính theo mẫu và số giờ thực hiện
- Biên bản đổi mẫu có người xác nhận
Phòng ngừa
- Rà các ca có đổi mẫu mỗi tuần
- Đo tỷ lệ đổi mẫu trong ca mỗi tháng
Ca làm mùa cao điểm kéo dài nhiều giờ, công làm thêm ghi thành ca thường
Trong đơn hàng gấp, ca bị kéo thêm hai ba giờ nhưng bảng công ghi là ca thường, nên tiền làm thêm bị bỏ sót.
Ca làm mùa cao điểm kéo dài nhiều giờ, công làm thêm ghi thành ca thường
Phân tích vấn đề
Ghi nhầm ca thường làm sai tiền làm thêm và vi phạm giới hạn giờ làm. Công nhân bị khai thác nhưng không được trả đúng.
Nguyên nhân
- Bảng ca chỉ có mã ca thường và ca tăng ca cố định
- Giờ kéo thêm không có mã riêng khi phát sinh
- Không theo dõi tổng giờ làm trong mùa cao điểm
Giải pháp xử lý
- Mã giờ làm thêm theo số giờ kéo thêm ghi đúng
- Cảnh báo khi tổng giờ làm trong tuần vượt ngưỡng
- Phiếu tăng ca có duyệt trước khi kéo ca
Phòng ngừa
- Rà tổng giờ làm theo người mỗi tuần trong mùa cao điểm
- Đo tỷ lệ giờ làm thêm được ghi đúng mỗi tháng
Cơ khí & điện tử
Ca có nhiều thao tác chuẩn bị máy, kiểm tra thiết bị và thử nghiệm, phần thời gian không tạo sản phẩm thường bị bỏ ngoài bảng công.
Thời gian hiệu chuẩn máy đầu ca và thử nghiệm không được ghi, bảng công thấp hơn giờ có mặt
Thợ đứng máy hiệu chuẩn và thử mẫu trước khi chạy, phần giờ này không có mã nên không được tính vào giờ công.
Thời gian hiệu chuẩn máy đầu ca và thử nghiệm không được ghi, bảng công thấp hơn giờ có mặt
Phân tích vấn đề
Giờ có mặt không được tính làm thợ thiệt và làm chi phí máy không phản ánh đủ thời gian vận hành thật.
Nguyên nhân
- Không có mã thời gian hiệu chuẩn và thử nghiệm
- Thời gian đầu ca không được quy định trong khung ca
- Thợ không biết cách ghi thời gian chuẩn bị máy
Giải pháp xử lý
- Mã thời gian hiệu chuẩn và thử nghiệm đầu ca
- Khung ca có khoảng chuẩn bị máy được tính công
- Hướng dẫn thợ ghi đúng thời gian chuẩn bị
Phòng ngừa
- Rà thời gian hiệu chuẩn theo máy mỗi tuần
- Đo tỷ lệ thời gian chuẩn bị trên tổng giờ ca mỗi tháng
Thợ kiểm tra chất lượng đi lại giữa các chuyền, chấm công ghi ở một chuyền duy nhất
Nhân viên kiểm tra phải đi qua nhiều chuyền trong ca nhưng chỉ có mã chuyền gốc, công ở các chuyền khác bị gộp vào một chỗ.
Thợ kiểm tra chất lượng đi lại giữa các chuyền, chấm công ghi ở một chuyền duy nhất
Phân tích vấn đề
Gộp công vào một chuyền làm sai chi phí từng chuyền và sai đánh giá năng suất kiểm tra. Người kiểm tra cũng không được ghi đúng công.
Nguyên nhân
- Một mã chuyền gốc được dùng cho cả ca
- Không có mã cho vị trí kiểm tra lưu động
- Chi phí kiểm tra không được phân bổ theo chuyền
Giải pháp xử lý
- Mã vị trí lưu động cho nhân viên kiểm tra
- Ghi giờ theo từng chuyền trong ca
- Phân bổ chi phí kiểm tra theo chuyền có căn cứ
Phòng ngừa
- Rà phân bổ giờ kiểm tra theo chuyền mỗi tuần
- Đo tỷ lệ công lưu động trên tổng giờ ca mỗi tháng
Ca làm có thời gian máy chạy thử không người, chấm công ghi là công nhân làm việc đầy đủ
Máy chạy thử tự động ngoài giờ cần người theo dõi, nhưng chấm công ghi toàn bộ ca là làm việc, khiến công thực tế bị đánh đồng.
Ca làm có thời gian máy chạy thử không người, chấm công ghi là công nhân làm việc đầy đủ
Phân tích vấn đề
Ghi nhầm thời gian chờ máy là giờ làm việc làm sai công và sai báo cáo an toàn. Người trực máy cũng không được tính đúng mức trực.
Nguyên nhân
- Không phân loại giờ trực máy và giờ làm việc trực tiếp
- Không có mã thời gian chạy thử tự động
- Không ghi người trực máy trong thời gian chạy thử
Giải pháp xử lý
- Phân loại giờ trực máy và giờ làm việc trực tiếp
- Mã thời gian chạy thử tự động có người trực ghi nhận
- Mức trực máy ngoài giờ được tính theo quy định
Phòng ngừa
- Rà thời gian chạy thử tự động mỗi tuần
- Kiểm tra mức trực máy theo quy định mỗi quý
Thực phẩm & hóa chất
Ca gắn với vệ sinh dây chuyền, kiểm tra an toàn và thời gian chờ mẻ, dữ liệu chấm công phải đi cùng nhật ký vệ sinh và kiểm nghiệm.
Giờ vệ sinh dây chuyền sau mỗi mẻ không được tính, công nhân ở lại làm sạch ngoài ca
Sau mỗi mẻ sản xuất phải vệ sinh dây chuyền theo quy định, thời gian này thường nằm ngoài ca và không được chấm công.
Giờ vệ sinh dây chuyền sau mỗi mẻ không được tính, công nhân ở lại làm sạch ngoài ca
Phân tích vấn đề
Vệ sinh là bắt buộc theo quy định an toàn thực phẩm nhưng không được trả công. Đây vừa là thiệt cho công nhân vừa là rủi ro pháp lý.
Nguyên nhân
- Thời gian vệ sinh không nằm trong khung ca chuẩn
- Không có mã chấm công cho vệ sinh sau mẻ
- Quản đốc không ghi nhận giờ vệ sinh vào bảng công
Giải pháp xử lý
- Đưa thời gian vệ sinh theo quy trình vào khung ca chuẩn
- Mã chấm công riêng cho vệ sinh sau mẻ
- Nhật ký vệ sinh có chữ ký và giờ thực hiện
Phòng ngừa
- Đối chiếu nhật ký vệ sinh với bảng công mỗi tuần
- Rà khung ca vệ sinh theo quy trình mỗi năm
Thời gian chờ kết quả kiểm nghiệm mẻ không ghi, nhân viên kho đứng chờ không có mã
Lô hàng phải chờ kết quả kiểm nghiệm trước khi chuyển kho, người phụ trách chờ tại chỗ nhưng bảng công không có mã chờ.
Thời gian chờ kết quả kiểm nghiệm mẻ không ghi, nhân viên kho đứng chờ không có mã
Phân tích vấn đề
Giờ chờ kiểm nghiệm không có mã làm mất dữ liệu về nguyên nhân trễ kho và khiến công chờ bị tính lẫn vào công sản xuất.
Nguyên nhân
- Không có mã thời gian chờ kiểm nghiệm
- Kết quả kiểm nghiệm không gắn với thời điểm ghi công
- Không có báo cáo trễ kho theo nguyên nhân
Giải pháp xử lý
- Mã thời gian chờ kiểm nghiệm ghi theo mẻ
- Gắn thời điểm kết quả kiểm nghiệm vào nhật ký mẻ
- Báo cáo trễ kho theo nguyên nhân mỗi tuần
Phòng ngừa
- Đo thời gian chờ kiểm nghiệm trung bình mỗi tháng
- Rà quy trình gửi mẫu kiểm nghiệm mỗi quý
Ca làm có thời gian thay đồ bảo hộ và rửa tay trước khi vào khu sạch, không tính vào giờ công
Trước khi vào khu vực sạch, nhân viên phải thay đồ và rửa tay theo quy định, nhưng bảng ca không tính thời gian này.
Ca làm có thời gian thay đồ bảo hộ và rửa tay trước khi vào khu sạch, không tính vào giờ công
Phân tích vấn đề
Thời gian bắt buộc theo quy trình vệ sinh không được tính công là thiệt cho nhân viên. Đồng thời, nếu bỏ qua quy trình để kịp giờ là rủi ro an toàn thực phẩm.
Nguyên nhân
- Khung ca không tính thời gian chuẩn bị vào khu sạch
- Không có mã chấm công cho thay đồ và rửa tay
- Quy trình vào khu sạch không gắn với giờ bắt đầu ca
Giải pháp xử lý
- Tính thời gian thay đồ và rửa tay vào giờ bắt đầu ca
- Mã chấm công riêng cho thời gian chuẩn bị vào khu sạch
- Quy trình vào khu sạch có giờ chuẩn công khai
Phòng ngừa
- Kiểm tra giờ vào khu sạch so với giờ chấm công mỗi tuần
- Rà khung ca theo quy trình vệ sinh mỗi năm
Rào cản theo đối tượng
Mỗi người trong nhà máy đối mặt với một loại rào cản khác nhau khi chấm công theo ca.
Rào cản thực sự đối với HR
Trưởng phòng Nhân sự, C&B: bảng công theo ca có đủ tin cậy để tính lương và phụ cấp ca không, và bạn có biết ca nào đang sai nhiều nhất?
Không có chỉ số sai lệch theo ca, không biết ca nào hay ghi sai nhất
HR chỉ thấy tổng công và lương, không biết ca nào có tỷ lệ sửa công cao hay thường xuyên thiếu giờ ra.
Không có chỉ số sai lệch theo ca, không biết ca nào hay ghi sai nhất
Phân tích vấn đề
Không khoanh được ca sai thì không cải thiện được. HR xử lý từng trường hợp mà không tìm được gốc của sai sót lặp lại.
Nguyên nhân
- Không đo tỷ lệ sửa công theo ca và theo kíp
- Báo cáo chấm công không tách theo ca
- Không có mục tiêu chất lượng ghi công
Giải pháp xử lý
- Báo cáo tỷ lệ sửa công và thiếu giờ ra theo ca mỗi tuần
- Mục tiêu chất lượng ghi công theo kíp
- Phân tích gốc cho các ca có sai sót lặp lại
Phòng ngừa
- Rà chỉ số chất lượng ghi công mỗi tháng
- Đưa chất lượng ghi công vào đánh giá trưởng ca mỗi năm
Thay đổi khung ca giữa năm nhưng quy định phụ cấp ca không được rà, tranh chấp tăng
Khi đổi khung ca, phụ cấp ca đêm và ca ba kíp không được cập nhật theo, công nhân so sánh và khiếu nại.
Thay đổi khung ca giữa năm nhưng quy định phụ cấp ca không được rà, tranh chấp tăng
Phân tích vấn đề
Khung ca đổi mà phụ cấp không đổi làm bất công và tạo tranh chấp kéo dài. HR phải giải thích từng trường hợp.
Nguyên nhân
- Thay khung ca không kèm rà soát phụ cấp
- Không có danh mục phụ thuộc giữa khung ca và phụ cấp
- Thông báo thay đổi không gửi cho bộ phận tính lương
Giải pháp xử lý
- Mọi thay đổi khung ca kèm rà soát phụ cấp liên quan
- Danh mục phụ thuộc giữa khung ca và phụ cấp
- Thông báo thay đổi gửi cho tính lương trước ngày hiệu lực
Phòng ngừa
- Rà phụ cấp ca mỗi khi có đề xuất đổi khung ca
- Đo số khiếu nại phụ cấp ca sau mỗi thay đổi
Dữ liệu ca từ máy và từ sổ giấy không khớp, quyết toán ca phải làm lại bằng tay
Mỗi kỳ, HR phải đối chiếu dữ liệu ca từ máy với sổ giấy của quản đốc, phần lệch phải làm lại bằng tay.
Dữ liệu ca từ máy và từ sổ giấy không khớp, quyết toán ca phải làm lại bằng tay
Phân tích vấn đề
Đối chiếu tay tốn nhiều ngày và dễ bỏ sót, nhất là khi số ca lớn. Kỳ quyết toán dễ trễ và công nhân chờ lương lâu.
Nguyên nhân
- Hai nguồn dữ liệu ca không có quy định ưu tiên
- Sổ giấy được ghi lại sau khi ca đã kết thúc
- Không có công cụ đối chiếu tự động giữa máy và sổ
Giải pháp xử lý
- Máy chấm công là nguồn chính thức, sổ giấy chỉ là ngoại lệ
- Quản đốc nhập ngoại lệ ngay trong ca vào hệ thống
- Đối chiếu tự động và báo cáo phần lệch mỗi ngày
Phòng ngừa
- Đo thời gian đối chiếu ca mỗi kỳ để cải thiện
- Rà danh sách ngoại lệ và nguyên nhân mỗi tháng
Rào cản thực sự đối với quản lý trực tiếp
Quản đốc, trưởng kíp, tổ trưởng: bạn có biết ca của đội ghi đúng hay sai không, và có quyền sửa khi phát hiện không?
Phát hiện ca ghi sai nhưng không có quyền sửa, phải chờ phòng nhân sự xử lý
Trưởng kíp thấy công nhân bị ghi thiếu giờ hay sai ca nhưng không được sửa trực tiếp, phải chờ phòng nhân sự nhiều ngày.
Phát hiện ca ghi sai nhưng không có quyền sửa, phải chờ phòng nhân sự xử lý
Phân tích vấn đề
Sửa chậm làm công nhân mất tin tưởng và trưởng kíp mất quyền điều hành. Ca sai nằm đó qua nhiều ngày làm lương sai.
Nguyên nhân
- Quyền sửa công nằm hoàn toàn ở phòng nhân sự
- Không có khung sửa công cho trưởng kíp trong ngưỡng
- Không có thời hạn xử lý đề nghị sửa công
Giải pháp xử lý
- Trưởng kíp được sửa công trong ngưỡng đã công bố
- Vượt ngưỡng chuyển phòng nhân sự duyệt
- Thời hạn xử lý đề nghị sửa công có ghi rõ
Phòng ngừa
- Rà số lần sửa công của từng trưởng kíp mỗi tháng
- Đo thời gian xử lý đề nghị sửa công mỗi quý
Quản đốc không biết cách ghi ca để tính đúng phụ cấp, ghi theo thói quen cũ
Quản đốc mới nhận ca không được hướng dẫn cách ghi giờ vào ra và mã ca, nên ghi theo thói quen người cũ.
Quản đốc không biết cách ghi ca để tính đúng phụ cấp, ghi theo thói quen cũ
Phân tích vấn đề
Ghi theo thói quen làm sai phụ cấp ca và đơn giá. Người mới nhận ca phải tự học và thường mất nhiều tháng để đúng.
Nguyên nhân
- Không có tài liệu hướng dẫn ghi ca cho quản đốc
- Đào tạo ghi ca chỉ làm khi bắt đầu công việc
- Không có kiểm tra bảng ca của người mới
Giải pháp xử lý
- Tài liệu ghi ca có ví dụ theo từng loại ca
- Đào tạo ngắn cho quản đốc khi nhận ca
- Kiểm tra bảng ca của người mới trong ba kỳ đầu
Phòng ngừa
- Đo số lỗi ghi ca của quản đốc mới mỗi tháng
- Rà tài liệu ghi ca mỗi khi có thay đổi khung ca
Phải ghi ca bằng tay cho cả kíp mỗi đầu ca, mất thời gian đầu ca quan trọng nhất
Quản đốc dành mười đến hai mươi phút đầu ca để ghi danh sách và giờ, đúng lúc cần kiểm tra an toàn và chuyền.
Phải ghi ca bằng tay cho cả kíp mỗi đầu ca, mất thời gian đầu ca quan trọng nhất
Phân tích vấn đề
Đầu ca là lúc cần kiểm tra an toàn và bàn giao chuyền. Ghi ca bằng tay làm quản đốc bỏ sót việc quan trọng hơn.
Nguyên nhân
- Chấm công không có quét thẻ hoặc điểm danh nhanh
- Quản đốc phải ghi thủ công danh sách mỗi ca
- Không có công cụ điểm danh tự động theo kíp
Giải pháp xử lý
- Điểm danh nhanh bằng thẻ hoặc sinh trắc theo kíp
- Danh sách kíp tự sinh từ lịch ca đã duyệt
- Quản đốc chỉ xác nhận ngoại lệ thay vì ghi cả danh sách
Phòng ngừa
- Đo thời gian điểm danh đầu ca mỗi tuần
- Rà công cụ điểm danh mỗi quý với quản đốc
Rào cản thực sự đối với nhân viên
Câu hỏi thực tế của công nhân ca: ca của mình được ghi đúng không, giờ giao ca có được tính không và đổi ca có bị mất công không?
Giờ giao ca làm sớm hoặc về muộn nhưng không được tính, nhân viên thấy bị thiệt
Thời gian giao ca không có trong bảng công, người đến sớm hoặc ở lại để bàn giao không có căn cứ đòi công.
Giờ giao ca làm sớm hoặc về muộn nhưng không được tính, nhân viên thấy bị thiệt
Phân tích vấn đề
Công nhân làm việc có thật nhưng không được ghi là bất công lớn nhất trong chấm công ca. Điều này làm giảm động lực giao ca đúng quy trình.
Nguyên nhân
- Khung ca không có thời gian giao ca
- Không có quy tắc tính công cho thời gian bàn giao
- Công nhân không biết cách yêu cầu ghi công bàn giao
Giải pháp xử lý
- Khung ca có thời gian giao ca và công bố cho công nhân
- Quy tắc tính công bàn giao rõ và áp dụng thống nhất
- Công nhân có kênh yêu cầu ghi bổ sung thời gian bàn giao
Phòng ngừa
- Đo số yêu cầu ghi bổ sung giờ bàn giao mỗi tháng
- Lấy ý kiến công nhân về công bằng giờ bàn giao mỗi quý
Đổi ca với đồng nghiệp rồi bị ghi sai ca, không biết ai sửa và sửa bằng cách nào
Đổi ca đã thống nhất với người khác nhưng bảng công ghi theo lịch cũ, nhân viên không biết nhờ ai sửa.
Đổi ca với đồng nghiệp rồi bị ghi sai ca, không biết ai sửa và sửa bằng cách nào
Phân tích vấn đề
Đổi ca đúng thỏa thuận nhưng bị ghi sai làm công nhân mất tiền và mất niềm tin. Tranh chấp với đồng nghiệp cũng phát sinh.
Nguyên nhân
- Đổi ca không có biểu mẫu để ghi nhận
- Không biết người tiếp nhận sửa bảng công
- Không có thời hạn xử lý sửa ca
Giải pháp xử lý
- Biểu mẫu đổi ca có chữ ký hai người và quản đốc
- Đầu mối sửa bảng ca được ghi trong nội quy
- Thời hạn sửa ca công bố và có nhắc
Phòng ngừa
- Đo số khiếu nại đổi ca bị ghi sai mỗi kỳ
- Rà quy trình đổi ca mỗi quý với công nhân
Làm ca đêm nhiều tuần liên tiếp, không biết có được nghỉ bù và phụ cấp ca đêm không
Công nhân làm ca đêm liên tục nhưng không được thông báo về quyền nghỉ bù và mức phụ cấp, nên thiệt thòi không rõ ràng.
Làm ca đêm nhiều tuần liên tiếp, không biết có được nghỉ bù và phụ cấp ca đêm không
Phân tích vấn đề
Không biết quyền lợi khiến công nhân không đòi đúng và dễ kiệt sức. Đây cũng là chỗ dễ vi phạm giới hạn ca đêm.
Nguyên nhân
- Quyền lợi ca đêm không có tài liệu tóm tắt cho công nhân
- Không có giới hạn số ca đêm liên tiếp công bố
- Phiếu lương không tách phụ cấp ca đêm
Giải pháp xử lý
- Tài liệu tóm tắt quyền lợi ca đêm gửi cho mỗi công nhân
- Giới hạn ca đêm liên tiếp công bố và theo dõi
- Phiếu lương hiển thị riêng phụ cấp ca đêm và nghỉ bù
Phòng ngừa
- Đo số ca đêm liên tiếp vượt ngưỡng mỗi tuần
- Hỏi công nhân ca đêm về quyền lợi mỗi quý
Rào cản thực sự đối với giám đốc
Câu hỏi quản trị: chấm công theo ca có đủ tin cậy để đo năng suất và kiểm soát chi phí nhân công theo chuyền không, và rủi ro pháp lý đã được tính chưa?
Không đo được chi phí nhân công theo chuyền và theo ca, không định giá đúng sản phẩm
Chi phí nhân công được cộng chung cho cả nhà máy, không tách được chuyền nào đang tốn nhiều công hơn định mức.
Không đo được chi phí nhân công theo chuyền và theo ca, không định giá đúng sản phẩm
Phân tích vấn đề
Không tách chi phí theo chuyền thì không biết sản phẩm nào lãi, và quyết định giá dựa trên ước tính thay vì số liệu.
Nguyên nhân
- Chấm công không gắn với chuyền và mã sản phẩm
- Không có định mức giờ công theo sản phẩm
- Báo cáo chi phí không tách theo ca
Giải pháp xử lý
- Gắn giờ công với chuyền và mã sản phẩm
- Định mức giờ công theo sản phẩm được cập nhật
- Báo cáo chi phí nhân công theo chuyền và ca mỗi tháng
Phòng ngừa
- So sánh giờ công thực tế với định mức theo chuyền mỗi tháng
- Rà định mức khi thay đổi quy trình sản xuất
Chấm công theo ca sai làm vi phạm giới hạn giờ làm và rủi ro truy thu tăng theo số ca
Giờ làm thực tế vượt giới hạn nhưng bảng ca ghi đúng khung, nên vi phạm không hiện trên báo cáo cho lãnh đạo.
Chấm công theo ca sai làm vi phạm giới hạn giờ làm và rủi ro truy thu tăng theo số ca
Phân tích vấn đề
Vi phạm giờ làm được che bởi khung ca chuẩn là rủi ro lớn. Khi thanh tra, số tiền truy thu tích lũy theo số tháng và số công nhân.
Nguyên nhân
- Báo cáo ca chỉ theo khung chuẩn, không theo giờ thực
- Không có cảnh báo khi tổng giờ làm vượt giới hạn
- Không có kiểm tra độc lập giờ làm theo ca
Giải pháp xử lý
- Báo cáo giờ thực theo ca và theo người mỗi tháng
- Cảnh báo vượt giới hạn giờ làm gửi lãnh đạo
- Kiểm tra độc lập giờ làm theo ca mỗi năm
Phòng ngừa
- Rà số người vượt giới hạn giờ làm mỗi quý
- Tư vấn pháp lý rà quy định giờ làm theo ca mỗi năm
Đầu tư hệ thống chấm công theo ca nhưng không đổi cách lập ca, dữ liệu mới vẫn cũ
Phần mềm mới được cài nhưng các kíp vẫn ghi ca bằng sổ giấy như trước, nên dữ liệu không cải thiện và chi phí bị lãng phí.
Đầu tư hệ thống chấm công theo ca nhưng không đổi cách lập ca, dữ liệu mới vẫn cũ
Phân tích vấn đề
Công cụ mới không thay được thói quen cũ. Đầu tư không đi kèm đổi quy trình thì không thu được lợi ích và khó chứng minh hiệu quả.
Nguyên nhân
- Không thiết kế lại quy trình ghi ca khi triển khai
- Không có mục tiêu đo lường trước khi mua
- Không có người chịu trách nhiệm chuyển đổi cho các kíp
Giải pháp xử lý
- Thiết kế lại quy trình ghi ca cùng các kíp trước khi triển khai
- Đặt mục tiêu đo lường như tỷ lệ ca ghi đúng ngay trong ca
- Chỉ định đầu mối chuyển đổi cho từng kíp
Phòng ngừa
- Đánh giá hiệu quả sau sáu tháng và một năm
- Rà quy trình sau mỗi lần nâng cấp hệ thống