Cách tính lương tăng ca đúng quy định là mối quan tâm hàng đầu của cả người lao động lẫn bộ phận nhân sự, kế toán tiền lương.
Theo Bộ luật Lao động 2019, mức lương làm thêm giờ được quy định rõ theo từng loại ngày làm việc, và từ năm 2026 còn có thêm chính sách miễn thuế thu nhập cá nhân đáng chú ý. Bài viết này trình bày chi tiết cách tính lương tăng ca chuẩn xác, kèm ví dụ minh họa để doanh nghiệp và người lao động áp dụng đúng.
Lương tăng ca là gì?
Lương tăng ca (hay lương làm thêm giờ) là khoản tiền người sử dụng lao động phải trả thêm cho người lao động khi họ làm việc ngoài thời giờ làm việc bình thường đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động, nội quy lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể.
Cách tính lương tăng ca phụ thuộc vào thời điểm làm thêm (ngày thường, ngày nghỉ hằng tuần, hay ngày lễ Tết) và hình thức trả lương của người lao động (theo thời gian hay theo sản phẩm).
Mức lương tăng ca theo quy định pháp luật
Theo Điều 98 Bộ luật Lao động 2019, khi làm thêm giờ, người lao động được trả lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm với mức ít nhất như sau:
- Ít nhất 150% vào ngày làm việc bình thường.
- Ít nhất 200% vào ngày nghỉ hằng tuần.
- Ít nhất 300% vào ngày nghỉ lễ, Tết hoặc ngày nghỉ có hưởng lương (chưa kể tiền lương ngày lễ, Tết đối với người hưởng lương ngày).
Đây là mức tối thiểu bắt buộc theo cách tính lương tăng ca của pháp luật lao động; doanh nghiệp có thể thỏa thuận trả cao hơn nhưng không được thấp hơn các tỷ lệ trên.
Công thức cách tính lương tăng ca chi tiết
Đối với người lao động hưởng lương theo thời gian
Tiền lương làm thêm giờ = Tiền lương giờ thực trả của công việc đang làm × Mức 150%/200%/300% × Số giờ làm thêm.
Trong đó, tiền lương giờ thực trả được xác định bằng tiền lương tháng chia cho số ngày làm việc bình thường trong tháng (theo quy định của doanh nghiệp, không quá 26 ngày), rồi chia tiếp cho số giờ làm việc bình thường trong ngày.
Đối với người lao động hưởng lương theo sản phẩm
Tiền lương làm thêm giờ = Đơn giá tiền lương sản phẩm của ngày làm việc bình thường × Mức 150%/200%/300% × Số sản phẩm làm thêm.
Cách tính lương tăng ca theo sản phẩm áp dụng phổ biến ở các nhà máy sản xuất, nơi tiền lương được trả theo số lượng sản phẩm hoàn thành thay vì theo giờ công.
Lương làm thêm giờ vào ban đêm được tính thế nào?
Nếu người lao động làm thêm giờ vào ban đêm (từ 22 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau), ngoài mức lương tăng ca 150%/200%/300% nêu trên, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương giờ thực trả của ngày làm việc bình thường, ngày nghỉ hằng tuần hoặc ngày nghỉ lễ, Tết tương ứng.
Đây là điểm nhiều doanh nghiệp bỏ sót khi áp dụng cách tính lương tăng ca cho ca đêm, dẫn đến chi trả thiếu so với quy định.
Giới hạn số giờ làm thêm theo quy định
Pháp luật lao động giới hạn số giờ làm thêm nhằm bảo vệ sức khỏe người lao động. Cụ thể, số giờ làm thêm không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong một ngày; nếu áp dụng chế độ làm việc theo tuần thì tổng giờ làm việc bình thường và giờ làm thêm không quá 12 giờ/ngày.
Tổng số giờ làm thêm không được vượt quá 40 giờ/tháng và 200 giờ/năm. Riêng một số ngành nghề đặc thù (dệt may, da giày, chế biến thủy sản, điện, viễn thông, lọc dầu, thoát nước…) được phép làm thêm tối đa 300 giờ/năm, nhưng doanh nghiệp phải thông báo cho Sở Lao động – Thương binh và Xã hội khi tổ chức làm thêm trên 200 giờ/năm.
Tin mới: Lương làm thêm giờ được miễn thuế TNCN từ 2026
Một điểm rất quan trọng cần cập nhật vào cách tính lương tăng ca thực nhận của người lao động: theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, từ kỳ tính thuế năm 2026, toàn bộ phần tiền lương làm thêm giờ được trả đúng theo mức quy định tại Điều 98 Bộ luật Lao động 2019 (150%/200%/300%) được miễn thuế thu nhập cá nhân hoàn toàn, thay vì chỉ miễn phần chênh lệch so với lương giờ bình thường như quy định cũ.
Ví dụ minh họa từ Thư Viện Pháp Luật: nếu lương giờ bình thường là 40.000 đồng, mức lương tăng ca ngày thường theo quy định là 60.000 đồng/giờ (150%) thì toàn bộ 60.000 đồng này được miễn thuế; nếu doanh nghiệp trả cao hơn, ví dụ 80.000 đồng/giờ, thì phần chênh lệch 20.000 đồng mới phải tính thuế thu nhập cá nhân. Doanh nghiệp cần lập bảng kê rõ thời gian và tiền lương làm thêm giờ để làm căn cứ miễn thuế khi quyết toán.
Ví dụ minh họa cách tính lương tăng ca
Chị B có lương tháng 9.000.000 đồng, làm việc 26 ngày/tháng, 8 giờ/ngày. Tiền lương giờ thực trả = 9.000.000 / 26 / 8 ≈ 43.269 đồng/giờ.
Nếu chị B làm thêm 3 giờ vào một ngày thường: Tiền lương làm thêm giờ = 43.269 × 150% × 3 ≈ 194.711 đồng. Nếu 3 giờ đó rơi vào ngày Chủ nhật (ngày nghỉ hằng tuần): 43.269 × 200% × 3 ≈ 259.614 đồng. Nếu làm thêm vào ngày Tết: 43.269 × 300% × 3 ≈ 389.421 đồng.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi áp dụng cách tính lương tăng ca
Để tránh sai sót và tranh chấp lao động, bộ phận nhân sự nên sử dụng phần mềm chấm công có khả năng tự động phân loại giờ làm thêm theo ngày thường, ngày nghỉ, ngày lễ và giờ làm đêm, từ đó tính chính xác cách tính lương tăng ca cho từng nhân viên mà không cần thao tác thủ công trên bảng tính.
Ngoài ra, doanh nghiệp cần lưu giữ bảng kê thời gian làm thêm giờ, bảng chấm công và hợp đồng lao động đầy đủ để làm căn cứ khi cơ quan thuế hoặc thanh tra lao động yêu cầu kiểm tra.
Một số câu hỏi thường gặp về cách tính lương tăng ca
Lương tăng ca có được tính vào lương đóng bảo hiểm xã hội không? Không. Tiền lương làm thêm giờ không thuộc khoản tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Người lao động có được từ chối làm thêm giờ không? Có, trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định (thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm…), người lao động có quyền từ chối làm thêm giờ nếu không đồng ý.
Cách tính lương tăng ca có khác nhau giữa các loại hợp đồng lao động không? Không, mức 150%/200%/300% áp dụng chung cho mọi loại hợp đồng lao động, không phân biệt hợp đồng xác định hay không xác định thời hạn.
Kết luận
Nắm vững cách tính lương tăng ca theo Điều 98 Bộ luật Lao động 2019, cùng với chính sách miễn thuế thu nhập cá nhân mới từ Nghị định 253/2026/NĐ-CP, giúp doanh nghiệp trả lương đúng quy định và giúp người lao động bảo vệ quyền lợi của mình.
Việc ứng dụng công nghệ vào chấm công, tính lương làm thêm giờ không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu rủi ro sai sót, tranh chấp lao động về sau.