Thầy Giáo hỏi học sinh: “ Giả sử có hai người đến nhà thầy làm khách, một người rất sạch sẽ tươm tất, còn người kia thì rất bẩn thỉu xuề xòa. Thầy mời hai người này đi tắm, các em thử nghĩ xem, hai người họ ai sẽ đi tắm trước ?”.

“ Điều này còn phải hỏi, tất nhiên là người bẩn thỉu kia rồi “. Một em học sinh lớn tiếng nói.

“ Sai rồi, là người sạch sẽ kia”. Thấy giáo phản bác nói , “Bởi vì người sạch sẽ kia đã dưỡng thành thói quen thích tắm gội, còn người bẩn thỉu lại cho rằng không cần phải đi tắm gì cả.”

“Bây giờ Hãy nghĩ lại thử đi, rốt cuộc ai sẽ đi tắm trước đây? “.

Là người sạch sẽ kia “. Hai em học sinh nói tiếp.

“ Không đúng, là người bẩn thỉu. Bởi vì người bẩn thỉu càng cần phải tắm gội hơn người sạch sẽ kia “. Thầy Giáo lại phản bác nói.

Sau đó, Thầy Giáo lại hỏi thêm lần nữa: “ Như vậy xem ra, trong hai người khách rốt cuộc ai sẽ đi tắm trước đây? “.

“ Là người bẩn thỉu! “. Ba em học sinh lớn tiếng lặp lại câu trả lời lần thứ nhất.

“ Lại sai nữa rồi. Đương nhiên là cả hai người đều sẽ đi tắm “. Thầy Giáo nói, “ Bởi người sạch sẽ có thói quen tắm gội, còn người bẩn thỉu kia thì cần phải đi tắm. Thế nào, rốt cuộc ai sẽ là người đi tắm trước đây? “.

“ Thế thì xem ra hai người đều sẽ đi tắm “. Bốn em học sinh lưỡng lự trả lời.

“ Không đúng, cả hai đều sẽ không tắm “. Thầy Giáo giải thích nói, “ Bởi vì người bẩn thỉu không có thói quen tắm gội, còn người sạch sẽ kia thì vốn không cần phải tắm “.

Các học sinh bất mãn nói, “ Mỗi lần thầy nói đều không như nhau, nhưng lại đều luôn đúng cả! “

Suy Ngẫm 
Bào chữa là một phản xạ tự nhiên: chúng ta hay có thói quen tự giải thích bào chữa cho những kết quả không như ý. Tình huống bào chữa rất hay xuất hiện trong các kỳ đánh giá cuối năm, đặc biệt là khi các yếu tố đánh giá dựa vào cảm tính. Việc đưa ra những lý lẽ “hợp lý” thường không quá khó, như ví dụ trong câu chuyện này, dù nói theo hướng nào thì nhân vật Thầy Giáo cũng đều giải thích được.

Nếu không cẩn thận, những nhà Quản lý và Nhân viên sẽ sa đà vào việc buộc tội & bào chữa, mất rất nhiều thời gian vào chuyện quá khứ mà không kịp để thảo luận về tương lai, trong khi việc tương lai mới là quan trọng nhất.